proktor deneyi

Zeminlerin Sıkışma Testleri (Kompaksiyon)

Kompaksiyon, boşluk hacminin azalmasıyla danelerin birbirine yaklaşarak yoğunluğunun artması ile tarif edilebilir. Yoğunluğun artmasıyla, zeminlerin kayma mukavemetleri artarken, oturmaları ve hidrolik geçirgenlikleri azalmış olur. Kompaksiyon deneylerinin amacı; optimum su muhtevası değerinde en büyük kuru yoğunluğun elde edilmesidir. Zeminlerin bu özellikleri Proktor deneyleri ile elde edilir.

Uygulanan enerjiye göre iki tür proktor deneyi vardır.

1.Standart Proktor Deneyi-Proktor Deneyi

Standart Proktor deneyinde 2,5 kg ağırlığındaki tokmak 30.5 cm yükseklikten serbestçe düşürülür, 25 vuruşla 3 tabaka halinde sıkıştırılarak sıkıştırma enerjisi uygulanır.

Standart Proktor Deneyinde Gerekli Aletler

Metal Sıkıştırma kalıbı (11.55 cm yükseklik ve 10.5 cm çapında, plakası ve 5 cm yüksekliğinde yakası ile birlikte), 2,5 kg ağırlık ve 30.5 cm’den serbestçe düşebilen 5 cm çaplı metal tokmak, spatula ve bıçak, damıtık su, büyük karıştırma kabı, numune kapları (su muhtevası için), terazi, hassas terazi, etüv.

Standart Proktor Deneyi Nasıl Yapılır?

  1. a) Açıkta kurutulan ve 20 mm’lik elekten geçen zeminden yaklaşık 5 kg kadar alınır. Geniş bir kapta su ilave edilerek karıştırılır.
  1. b) Sıkıştırma kalıbı 1g hassasiyetle tartılır. Kalıp sert bir yere oturtulur ve nemli zemin mümkün olduğu kadar eşit ağırlıkta üç tabaka halinde, her birine 30,5 cm’lik düşüş yapan tokmakla 25 darbe vurarak sıkıştırılır. Darbeler tabaka yüzeyine eşit dağıtılmalıdır. Kullanılan zemin kalıbı doldurmaya yetmeli, fazla geldiği durumda ise kalıp üst seviyesini 6 mm’den fazla aşmamalıdır.
  1. c) Kalıbın üst seviyesine düzeltme ile fazla zemin alınarak numune ve kalıp birlikte tartılır.
  1. d) Kalıptan çıkarılan zeminden su muhtevasını belirlemek için yeterli miktar ve sayıda numune alınır.
  1. e) Geiye kalan zemin karıştırma kabına alınıp ufalanır. Üzerine uygun artışlarla su ilave edilerek b, c ve şıklarındaki işlemler aynen tekrarlanır. Tekrarlama işlemi en az beş değer verecek biçimde yapılmalıdır.

Hesaplamalar

Yapılan her sıkıştırma işlemi için su muhtevası ve kuru birim ağırlık değerleri hesaplanır.

Birim ağırlık: γ=(W2-W1)/V

Kuru birim ağırlık: γd=γ/1+w

W1: Kalıp ağırlığı

W2: Kalıp+sıkıştırlmış zemin ağırlığı

V: Kalıbın hacmi

Su muhtevası kuru birim ağırlık grafiği çizilir, grafikten en büyük kuru yoğunluk ve optimum su muhtevası belirlenir.

Modifiye Proktor Deneyi

Modifiye Proktor Deneyinde, 4.5 kg ağırlığındaki tokmak 45.8 cm yükseklikten serbestçe düşürülür, 25 vuruşla 5 tabaka halinde sıkıştırılarak sıkıştırma enerjisi uygulanır.

Modifiye Proktor Deneyi Deneyinin Yapılışı

Modifiye Proktor Deneyinin yapılışı standart proktor deneyi ile aynıdır. Aradaki fark, tokmak ağırlığı ve düşüş yüksekliği ile sıkıştırılan tabaka sayısından ibarettir.

Gerek Modifiye Proktor Deneyi gerekse standart Proktor deneyi zemin sıkıştırma testlerinde  tek başına kullanılamaz. Bu testler laboratuvar çalışmalarıdır ve sıkışmamış numuneler (dolguda kullanılacak) üzerinde yapılır. Bu testlerden elde edilen optimum su muhtevası ve max. kuru birim hacim ağırlık değerleri Saha da sıkışma testinde ya “nükleer sıkışma test cihazına” (troxler de denir) girilir yada Kum konisi testi hesaplamalarında kullanılır.

Nükleer Proktor testi için arayın. + 90 533 616 18 67